Công nghệ sản xuất túi phôi nấm
Cập nhật lúc: 07:50:39 03/08/2022

Quy trình kỹ thuật nuôi trồng nấm mộc nhĩ (Auricularia poliricha)

QUY TRÌNH KỸ THUẬT NUÔI TRỒNG

NẤM MỘC NHĨ (Auricularia poliricha)

1. Vị trí phân loại và hình thái của nấm mộc nhĩ

- Tên khoa học: Auricularia spp.

- Tên tiếng Anh: Yew’s ear; Wood Ear; Ear fungus.

- Tên khác: Nấm tai mèo, nấm mèo.

Mộc nhĩ là tên chung để chỉ các loài nấm ăn thuộc chi Auricularia. Chi này thuộc họ Auriculariaceae, bộ Auriculariales, lớp phụ Auriculariomycetidae, lớp Hymenomycetes, ngành phụ Basidiomycotina, ngành Nấm thật - Eumycota, giới Nấm - Fungi.

- Mộc nhĩ có hàng chục loài khác nhau, phân bố khắp các châu lục trên thế giới. Mỗi loài đều có đặc điểm riêng về màu sắc, kích thước, độ dày mỏng của cánh nấm, có lông hoặc không có lông,v.v.... ở Việt Nam nuôi trồng chủ yếu 2 loại: loại cánh mỏng, màu nhung (Auricularia auricula) và loại cánh dày, màu sẫm (Auricularia polytricha). Ngoài ra người ta đã biết đến một số loài trong chi Auricularia như: A. delicata; A. tenuis; A. emini chỉ phát triển ở các vùng nhiệt đới, loài A. mesenterica; A. ornata mọc ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Trong tự nhiên mộc nhĩ mọc nhiều trên các thân cây gỗ khô mục. Cánh mộc nhĩ có màu nâu nhạt tới nâu sẫm. Khi già ở lớp mặt trên của cánh mộc nhĩ có lớp bào tử màu trắng rất nhỏ, hàng triệu bào tử phát tán theo gió bám vào các cành, cây gỗ mục. Gặp điều kiện thuận lợi (trời mưa, nóng ẩm) các bào tử nảy mầm tạo thành sợi nấm đơn tính (n) - sơ cấp. Các sợi đơn tính kết hợp với nhau thành sợi lưỡng bội (diploid) sợi nấm thứ cấp mọc sâu vào trong thân gỗ. Mộc nhĩ có hệ men Xenluloza rất khoẻ, nhờ đặc tính này mà chúng phát triển tốt trên các nguyên liệu giàu Xenlulo, licnhin.

- Cánh mộc nhĩ chính là một khối keo có thể trương nở (khi đủ nước) và thay đổi kích thước hàng chục lần. Tuỳ theo giống nấm có những loài cánh nấm rộng tới 18 - 20 cm, dày 1,0 - 2,5mm, có loại cánh nấm chỉ rộng 3 - 5cm, rất mỏng.

2. Đặc tính sinh học của mộc nhĩ

- Các yếu tố của môi trường ảnh hưởng rất lớn đến khả năng phát triển của mộc nhĩ như: Nhiệt độ, độ ẩm, độ chiếu sáng, pH,...

+ Nhiệt độ thích hợp nhất để mộc nhĩ phát triển là từ 20 – 300C. Khi nhiệt độ lên trên 350C hoặc xuống dưới 150C thì mộc nhĩ phát triển kém và cho năng suất thấp. Nhiệt độ không khí cao hơn 320C ta thường thấy mộc nhĩ thưa và cánh mỏng, cây nhỏ, mép xoăn. Với điều kiện tỉnh TT-Huế có thể trồng nấm Mộc nhĩ quanh năm, thuận lợi nhất là từ tháng 10 năm trước đến tháng 3 năm sau.

+ Độ ẩm trong cơ chất trồng mộc nhĩ từ 60-65% (như trong thân cây gỗ và mùn cưa từ cây gỗ tươi vừa xẻ). Độ ẩm không khí khu vực nuôi mộc nhĩ tốt nhất từ 90 - 95%.

+ Giai đoạn đầu trồng mộc nhĩ (giai đoạn ươm sợi), sợi mọc vào cơ chất ta cần đảm bảo không khí thông thoáng, tránh giữ chúng trong những nơi quá kín, bí hơi. Giai đoạn mọc nấm ta cần giữ độ thoáng vừa phải. Nếu gió mạnh sẽ làm mộc nhĩ phát triển chậm, cánh mỏng thậm chí có thể chết.

+ Mộc nhĩ không có diệp lục để quang hợp nhưng cũng phải điều chỉnh chế độ chiếu sáng từng giai đoạn cho phù hợp. Thời kỳ ủ sợi không cần ánh sáng. Tới khi cây mộc nhĩ mọc tăng dần lượng ánh sáng và giữ ở mức ánh sáng đọc sách được, ánh sáng quá yếu thì mộc nhĩ sẽ có màu trắng nhạt và mọc kém. Vì vậy ta có thể nhìn màu của cánh mộc nhĩ để điều chỉnh, cánh mộc nhĩ có màu hồng thịt là tốt nhất.

+ Môi trường trồng mộc nhĩ thích hợp có pH từ 4 - 12, ở giai đoạn đầu ủ sợi cần môi trường axit yếu. Tới giai đoạn quả thể mọc ưa môi trường trung tính tới kiềm yếu.

3. Nguyên liệu và quy trình trồng mộc nhĩ trên các loại nguyên liệu

- Mộc nhĩ có khả năng phát triển tốt trên rất nhiều loại nguyên liệu khác nhau như: các loại cây gỗ (cây lá rộng, có nhựa mủ màu trắng càng tốt) mùn cưa, vỏ lạc, rơm rạ, cỏ nghiền,v.v... chính nhờ hệ men Xenluloaza rất khoẻ có trong mộc nhĩ mà chúng có thể sử dụng nguồn hydrat cacbon dồi dào có trong các nguyên liệu trên.

3.1. Quy trình trồng mộc nhĩ trên thân cây gỗ

a. Chọn gỗ và nhà xưởng

- Có nhiều loại gỗ có thể trồng mộc nhĩ. Tốt nhất là các loại gỗ mềm, xốp, không độc và có nhựa mủ trắng càng tốt như: gỗ cao su, mít, ngái, so đũa, sung, si, đa, bồ đề, trẩu,....

- Yêu cầu gỗ trồng mộc nhĩ phải chặt từ cây tươi còn vỏ có đường kính từ 5cm tới 30cm nhưng tốt nhất là đường kính từ 8 - 15cm dễ thao tác, vận chuyển.

- Cắt gỗ thành khúc dài 1,2 - 1,5m; nhúng 2 đầu gỗ vào nước vôi đặc và quét nước vôi vào những chỗ đầu cành hoặc vỏ bị xây xước để chống nấm dại xâm nhập vào thân gỗ.

- Sau khi cắt khúc tuỳ từng loại gỗ vỏ mỏng hoặc dày ta phải để gỗ ráo nhựa từ 7 ngày đến 15 ngày bằng cách xếp gỗ vào các nhà xưởng cũ, các phòng bỏ không hoặc dưới các tán cây lớn che được mưa, nắng chiếu trực tiếp. Nơi xếp gỗ cần kín gió, sạch sẽ, gần nguồn nước và tiện đường vận chuyển. ở các vùng trung du, miền núi có thể tận dụng các hang đá, sườn đồi, bờ suối để xếp gỗ và làm các mái che bằng tre nứa, rơm rạ, cỏ tranh. Nếu không để ráo nhựa, cấy giống khi gỗ còn tươi thì nhựa mủ của gỗ sẽ ức chế sợi nấm mọc vào thân gỗ gây chết giống nấm hoặc giống phát triển kém.

b. Chuẩn bị dụng cụ và giống mộc nhĩ

- Trồng mộc nhĩ trên cây gỗ phải có búa chuyên dụng hoặc khoan để tạo lỗ cấy giống trên thân cây. Loại búa đục lỗ có mỏ búa đường kính 1,5 - 2,0cm dài 2,0-3cm và thân búa có lỗ thoát phoi gỗ tự động. Dùng búa chuyên dụng nhẹ nhàng, hiệu suất cao, đảm bảo kỹ thuật, tiện sử dụng ở những nơi không có điện.

- Chuẩn bị các dụng cụ tưới như bình phun hoặc máy bơm nước, các vật liệu để che đậy đống ủ gỗ.

- Giống nấm cần chuẩn bị giống đúng tuổi, không dùng giống quá già hoặc quá non. Giống già là giống đã mọc cây nấm ngay ở trong chai hoặc túi nilon đựng giống. Giống non là giống chưa ăn kín xuống đáy túi. Giống không bị nhiễm tạp các loại nấm mốc. Giống nấm tốt là chai hoặc túi giống có sợi mọc trắng đều từ trên miệng xuống đáy. Khâu giống nấm là khâu cực kỳ quan trọng nó quyết định việc thành, bại của việc nuôi trồng mộc nhĩ. Vì vậy cần mua giống nấm ở những cơ sở đã có nhiều kinh nghiệm và đáng tin cậy.

- Cần tính thời gian khai thác gỗ và sử dụng giống phải thật ăn khớp tránh tình trạng gỗ đã chặt mà chưa có giống và ngược lại. Sản xuất giống nấm mộc nhĩ cần ít nhất là 1 tháng do đó phải có kế hoạch thật cụ thể.

c. Đục lỗ - cấy giống nấm - xếp ủ gỗ nuôi sợi:

* Đục lỗ: Sau khi xếp, phơi cho gỗ ráo nhựa, dùng búa đục lỗ thành hàng trên thân gỗ. Mỗi lỗ cách nhau 10 - 12cm; sâu 2,0 - 2,5cm. Các hàng lỗ cách nhau 7 - 8cm và các lỗ so le nhau. Lưu ý các lỗ cần cách mép gỗ 5 - 7cm. Nhặt các phoi gỗ bật ra để cắt thành các miếng mỏng 1mm để đậy lên miệng lỗ sau khi cấy giống.

* Cấy giống nấm:

- Dùng tay bẻ miếng giống vừa bằng lỗ giống, mỗi lỗ tra giống gần đầy miệng lỗ, dùng miếng phoi gỗ cắt mỏng đậy lên miệng lỗ và hoà xi măng đặc (như bột trẻ em) quét lên các mặt lỗ đã được đậy phoi gỗ. Xi măng bịt kín có tác dụng giữ cho giống không bị khô, chống các loại nấm mốc khác và chống kiến hoặc gián ăn giống nấm. Ở những nơi xa có thể dùng đất sét dẻo trộn với vôi để bịt miệng lỗ, đơn giản, rẻ tiền.

- Chú ý khi bẻ và cấy giống nấm không được vò nát giống hoặc bóp mạnh làm dập, chết giống nấm.

* Xếp ủ gỗ nuôi sợi:

- Sau khi cấy giống, vận chuyển gỗ xếp nhẹ nhàng vào nhà ươm gỗ ươm sợi.

- Xếp gỗ nơi sạch sẽ, dễ thoát nước, xếp cách mặt nền 15 - 20cm. Có thể xếp gỗ theo kiểu nằm lượt ngang, lượt dọc, các khúc gỗ xếp sát nhau, khối gỗ cao 1,5m hoặc xếp gỗ đứng tròn đường kính đống khoảng 2m. Trên các đống gỗ ta phủ bao tải hoặc cỏ gianh, cành lá cây ngoài cùng phủ 1 lớp nilon để tránh nước mưa hoặc nắng chiếu làm khô gỗ.

- Hàng ngày tưới lên lớp áo phủ và nền để giữ ẩm cho gỗ (tuyệt đối không tưới trực tiếp vào gỗ) 15 ngày tiến hành đảo gỗ 1 lần, đảo từ trên xuống dưới, trong ra ngoài để sợi nấm mọc đều vào trong thớ gỗ.

+ Có thể kiểm tra bằng cách lấy 1 khúc gỗ cưa ngang qua lỗ cấy giống, nếu sợi nấm ăn vào gỗ có màu vàng ngà là tốt, nếu gỗ có màu đen là giống mọc kém.

+ Thời gian ủ gỗ nuôi sợi kéo dài 30 - 40 ngày tuỳ theo loại gỗ mềm hoặc gỗ cứng. Khi sợi nấm mọc đều trong thân gỗ và thành thục thì vỏ gỗ có nhiều mầm quả thể màu hồng nhạt sần sùi như da cóc. Ta chuyển các đoạn gỗ sang giai đoạn chăm sóc, thu hái.

d. Ra giàn gỗ - chăm sóc, thu hái

- Gỗ trồng mộc nhĩ kết thúc giai đoạn nuôi sợi ta xếp gỗ ra giàn ở nơi khác hoặc tại chỗ để chăm sóc, thu hái.

- Xếp gỗ từ đống ủ ra giàn có thể xếp gỗ kiểu chữ A (kiểu giá súng) hoặc xếp nghiêng đều. Các khúc gỗ cách nhau 8 - 10cm. Bố trí các luống gỗ hợp lý để tiện chăm sóc và thu hái nấm.

- Hàng ngày tưới ẩm 2 - 3 lần, che chắn gió để cánh nấm không bị khô, trên cánh nấm luôn có nước đọng như giọt sương đảm bảo cho nấm đủ nước, cánh nấm dày đều.

- Sau khi ra giàn, chăm sóc 7 - 10 ngày cánh mộc nhĩ phát triển hết cỡ ta tiến hành thu hái, cánh to hái trước, cắt sạch chân và đem phơi.

- Mỗi lứa mộc nhĩ kéo dài 15 - 20 ngày. Sau 1 lứa ta dùng cật nứa, bàn chải cạo vệ sinh các gốc nấm, các quả thể nhỏ bị chết, đảo đầu gỗ và chăm sóc tiếp. Sau 3 - 4 lứa khi thấy cánh nấm nhỏ, mỏng là do dinh dưỡng ở trong thân gỗ bị giảm. Ta ngừng tưới nước để gỗ khô ẩm tại chỗ hoặc xếp ủ như ban đầu từ 18 - 20 ngày (để sợi mọc tiếp vào trong thân gỗ và tích luỹ dinh dưỡng) sau đó chăm sóc thu hái như ban đầu.

- Thời gian thu hái kéo dài tới khi gỗ mục nát hoặc thời tiết chuyển sang mùa lạnh thì mộc nhĩ ngừng mọc. Nếu gỗ còn chắc ta có thể xếp gỗ vào nơi ẩm để năm sau đưa ra chăm sóc thu hái tiếp và không phải cấy giống.

e. Thời vụ nuôi trồng - năng suất:

- Đặc tính của mộc nhĩ ưa ẩm và nóng nên thời vụ nuôi trồng tốt nhất là từ tháng 3 tới tháng 8 dương lịch hàng năm (ở các tỉnh phía Bắc) ở phía Nam có thể trồng quanh năm.

- Năng suất bình quân 20 - 25kg mộc nhĩ khô trên 1m3 gỗ. Có khúc gỗ to cho thu hoạch 2 - 3 năm và năng suất còn cao hơn.

3.2. Quy trình trồng mộc nhĩ trên mùn cưa

a. Xử lý nguyên liệu

* Tiêu chuẩn nguyên liệu:

- Mộc nhĩ có thể mọc trên nhiều loại mùn cưa khác nhau, tốt nhất là mùn cưa cây cao su, các loại khác nên dùng mùn cưa một chủng loại như mùn keo, mùn bồ đề, gỗ mít, mùn cưa các loại gỗ tạp không có tinh dầu. Không dùng mùn cưa đã bị mốc, mùn cưa các loại cây gỗ cứng như đinh, lim.

- Mùn cưa mới có thể dùng ngay nếu dùng dần phải phơi khô đóng bao hoặc trộn ủ bảo quản chống mốc, chống mùn hoá làm mất dinh dưỡng

* Tạo ẩm, phối trộn nguyên liệu, đóng túi:

- Nếu dùng mùn cưa thuần chủng như mùn cưa gỗ cao su, bồ đề, keo, mít, v.v... ủ đống và phối trộn theo tỷ lệ:

+ Mùn cưa đã tạo ẩm:                                   100kg.

+ Bột nhẹ (CaCO3 hoặc vôi bột: 0,5kg):       1kg.

+ MgSO4:                                                      0,1kg.

- Trộn thật đều nguyên liệu với bột nhẹ hoặc vôi bột, kiểm tra độ ẩm đạt 65%, thời gian ủ đống tối thiểu 5 - 7 ngày, đảo đống ủ, ủ tiếp 5 - 7 ngày. Có thể kéo dài thời gian ủ đống 1 vài tháng nhưng phải đảo đống ủ 2- 3 lần. Đảo đều nguyên liệu trộn thêm phụ gia (0,1kg MgSO4 và 2kg thóc nghiền nhỏ) sau đó tiến hành đóng túi nilon (loại túi PP chịu nhiệt) kích thước 19 ´ 37cm. Túi có hình dạng một khúc gỗ cao 20 - 22cm, có cổ nút và nút bông. Nếu cấy giống bằng que sắn phải dùi một lỗ ở giữa.

+ Nếu dùng mùn cưa gỗ tạp (trừ gỗ quá cứng và gỗ có tinh dầu) tiến hành ủ và phối trộn nguyên liệu theo tỷ lệ:

- Mùn cưa đã tạo ẩm        : 100kg

- Supe lân                        : 1kg

- Bột nhẹ (CaCO3)            : 1kg (hoặc 0,5kg vôi bột)

- MgSO4                           : 0,1kg

Trộn đều mùn cưa với phân lân, bột nhẹ hoặc vôi bột đủ ẩm, ủ lại 15-20 ngày, đảo và ủ tiếp 15-20 ngày là được. Thời gian ủ đống có thể kéo dài 1 vài tháng nhưng phải đảo đống ủ 2- 3 lần. Bổ sung thêm 3kg cám gạo hoặc 3kg thóc nghiền với 100kg mùn cưa ủ, sau đó đóng túi, hấp khử trùng, cấy giống.

b. Hấp khử trùng túi mùn cưa

- Sau khi đóng túi phải hấp khử trùng túi mùn cưa. Phương pháp đơn giản nhất là hấp cách thủy trong các nồi hấp trực tiếp hoặc cấp hơi bang nồi hơi. Thời gian từ 10 - 12 giờ, nhiệt độ trong túi mùn cưa đạt từ 950C -1000C.

- Nếu có nồi áp suất (autoclave) hấp ở nhiệt độ 1200C – 1250C trong thời gian 180 - 240 phút.

c. Cấy giống và ươm túi mùn cưa

- Sau khi đã hấp, chuyển túi mùn cưa ra phòng cấy giống, để nguội rồi tiến hành cấy giống: (Hiện nay chúng tôi chuyển bịch mới hấp vào phòng làm nguội nhanh kết hợp với khử trùng cả phòng cấy kết quả tỷ lệ nhiễm bệnh rất thấp.)

+ Cách 1: Nếu sử dụng giống trên hạt ta dùng que sắt khều giống từ trong lọ thủy tinh hoặc túi nilon sang túi mùn cưa lắc đều lên trên bề mặt túi. Tỷ lệ giống cấy 1,2% so với trọng lượng túi mùn cưa. Có nghĩa là cứ 1 túi mùn cưa có trọng lượng 1,2 - 1,4 kg ta cấy 12 - 15 gam giống nấm (1 chai giống cấy 35 - 40 túi).

+ Cách 2: Nếu dùng giống mộc nhĩ làm trên que gỗ ta dùng panh vô trùng kẹp nhẹ từng que giống chuyển sang các lỗ cấy giống đã dùi từ trước trong túi mùn cưa. Mỗi túi mùn cưa cấy 1 que giống, đầu trên của que giống sát với bề mặt túi mùn cưa là vừa phải.

Quá trình cấy giống phải làm trong phòng kín, sạch sẽ và thao tác trên ngọn lửa đèn cồn.

Sau khi cấy giống ta nút miệng túi bằng nút bông và chuyển vào phòng ươm sợi. Nơi ươm sợi tốt nhất là một phòng sạch sẽ, có hệ thống cửa ra vào và có giàn nhiều tầng để tăng diện tích sử dụng, có thể làm 4-5 tầng trên 1 giàn và mỗi tầng cách nhau 50cm. Kiểu giàn như giàn giữ giống khoai tây, nếu không có giàn có thể xếp trực tiếp trên nền nhà, sau 7-8 ngày đảo bịch, kiểm tra, loại bỏ bịch nhiễm. Nhiệt độ phòng ươm sợi thích hợp nhất là 25-300C. Không cần ánh sáng. Thời gian ươm sợi kéo dài từ 20-25 ngày. Ta sẽ thấy các sợi nấm màu trắng lan dần từ trên xuống hoặc từ trong ra. Tới khi nào sợi nấm lan gần kín đáy, trông túi mùn cưa có màu trắng như sợi bông là đạt yêu cầu.

d. Rạch bịch, treo bịch và chăm sóc, thu hái:

- Khi sợi mộc nhĩ mọc kín đáy túi ta chuyển chúng sang khu vực chăm sóc: có thể xếp trong nhà lán trại hoặc làm giàn treo.

- Thu hồi cổ nút, buộc miệng bịch bằng dây chun (có thể để nguyên cả cổ nút).

- Dùng dao sắc rạch 10 - 12 vết rạch dài 3 - 4cm, sâu 1-2mm quanh túi.

- Để tận dụng diện tích và khoảng không người ta dùng dây để treo các túi mùn cưa, mỗi dây treo được 7 - 8 túi có độ cao 1,5-1,6m. Mỗi mét vuông treo được 25 dây. Cách treo và bố trí lối đi làm sao để thuận tiện cho việc tưới nước, vệ sinh, chăm sóc và thu hái, không mở miệng túi nilon để nước tưới vào trong gây sũng nước và bị thối rữa sợi nấm.

Khi mộc nhĩ bắt đầu mọc, ta phải tưới nước và tưới liên tục. Mỗi ngày tưới 4-5 lần. Cách tưới tốt nhất là  phun sương. Hạt nước nhỏ, đều sẽ tạo ẩm cho cả khu vực và ngấm dần qua vết rạch để vào túi. Lượng nước tưới nhiều hay ít phụ thuộc vào thời tiết và khả năng ra nấm. Về nguyên tắc, thời tiết khô hanh, độ ẩm không khí thấp, lúc đó phải tưới thường xuyên hơn. Ngược lại, trong điều kiện không thuận lợi, nấm ra thưa, việc tưới nước cần vừa phải.

Nước tưới yêu cầu phải là nước sạch, nếu là nước máy phải để bay hết mùi clo. Chăm sóc tốt, sau vài ngày mộc nhĩ đã đạt kích thước đủ lớn ta tiến hành thu hái. Khi hái ta hái cả cụm rồi tách ra từng cây riêng biệt. Cách làm nhẹ nhàng tránh dập nát cánh mộc nhĩ, cắt sạch phần gốc có bám mùn cưa sau đó rửa sạch. Khi phơi nên phơi trên giàn bằng tre, nứa để mộc nhĩ khô dần, đẹp mã. Trong nhân dân có kinh nghiệm: muốn cho cánh mộc nhĩ có màu nâu hồng hấp dẫn thì sau khi rửa sạch ta ngâm chúng vào chậu nước với một ít mảnh vỏ quýt, vỏ cam. Ngâm khoảng 1 đêm, hôm sau vớt ra, phơi khô ta sẽ được mặt hàng mộc nhĩ đẹp và có giá trị hơn.

- Khu vực nhà nuôi trồng cần kín gió nhưng cũng cần có ánh sáng nhẹ như trong phòng có cửa kính là vừa. Dù treo hoặc xếp các túi mùn cưa trên giàn giá, luôn phải giữ độ ẩm trong phòng đạt trên 80% để mộc nhĩ không bị khô héo. Giai đoạn thu hoạch kéo dài 30-45 ngày. Khoảng 20 ngày thu hái một lứa Khi kết thúc một đợt phải dọn sạch các túi mùn cưa và làm vệ sinh khu vực nuôi trồng.

- Tại Huế chúng tôi áp dung cách thu hái mới: Khi nấm đã đạt kích cỡ, chúng tôi ngừng tưới khoảng 7-10 ngày. Lúc này quả nấm đã se khô trên bịch chúng tôi mới hái.

- Cách hái này có những ưu điểm:

+ Khi hái cánh nấm không bị giập nát.

+ Hái được cả chân nấm, không mất công làm vệ sinh vết hái.

+ Cắt chân nấm rất dễ.

+ Sau khi cắt chân, chỉ cần đưa nấm lên phơi trên lưới cước là mùn cưa sẽ rơi hết.

e. Thời vụ:

Đối với các tỉnh phía Bắc mộc nhĩ trồng trên mùn cưa được trồng vào tháng 2, 3 và tháng 9, 10 dương lịch hàng năm. Tránh những tháng quá nóng như tháng 5, 6, 7, 8 hoặc quá lạnh như tháng 12, 1. Các tỉnh phía Nam trồng quanh năm.

- Năng suất 1.000kg mùn cưa khô thu được 70 - 80kg mộc nhĩ khô.

(Hình ảnh. nấm mộc nhĩ phát triển trên túi phôi)